Nowości  Statki powietrzne    
 


Aeronautyka.pl > Gwiazda Polski - przedwojenny polski Red Bull Stratos

2012-10-10 Gwiazda Polski - przedwojenny polski Red Bull Stratos

Próba pobicia rekordu wysokości przez balon stratosferyczny Red Bull Stratos przyciągnęła uwagę wielu polskich mediów. Szkoda, że przy okazji tego wydarzenia nie przypomniano o rodzimym polskim balonie stratosferycznym Gwiazda Polski i jego próbie bicia rekordu. A jest o czym... zobaczcie sami.

Balon Gwiazda Polski był największym balonem na świecie zbudowanym przed II Wojną Światową. W erze przed podbojem kosmosu loty stratosferyczne zaś były tym, czym są obecnie loty kosmiczne. Niewątpliwie Polska ze swoim balonem Gwiazda Polski była w czołówce wyścigu w stratosferę. Ówcześni aeronauci wzbudzali takie same emocje jak pierwszy astronauci.


Napełnianie wodorem balonu Gwiazda Polski 13 października 1938 roku


Napełnianie helem balonu Red Bull Stratos 9 października 2012 roku

Rekord

Gwiazda Polski miała pobić rekordu wysokości ustanowiony 11 listopada 1935 roku przez Amerykanina Alberta Stevensa, któremu na balonie Explorer II udało się wzlecieć na wysokość 22 066 m ponad powierzchnię. Z tej wysokości już było widać krzywiznę Ziemi.

Gwiazda Polski była nie tylko większa od amerykańskiego rekordowego Explorera II. Miała polecieć także od niego wyżej, bo na wysokość 30 km. Była także większa od sowieckiego balonu Osoaviakhim-1, który w 1934 osiągnął wysokość 22 km (podczas tego lotu zginęła jego trzyosobowa załoga).

Przypomnijmy, że obecny Red Bull Stratos chce wzbić się na wysokość 36,5 km.

Budowa balonu

Budowa balonu stratosferycznego Gwiazda Polski rozpoczęta została pod koniec 1936 roku i finansowana była ze składek społeczeństwa oraz sprzedaży znaczków okolicznościowych. W 1938 roku balon wraz z kulistą hermetyczną gondolą dla dwuosobowej załogi był gotowy.


Polska kronika filmowa pokazująca budowę Gwiazdy Polskiej (pierwsza część kroniki)

Nieudany start

Niestety, podobnie jak w przypadku próby rekordowego lotu Red Bull Stratos z dnia 9 października 2012 roku (napełnianie balonu wstrzymano z powodu zbyt silnego wiatru) także start Gwiazdy Polski odkładano wielokrotnie ze względu na niesprzyjającą pogodę. W końcu 13 października 1938 rozpoczęto napełnianie balonu wodorem. Na miejsce startu wybrano Dolinę Chochołowską w Tatrach. Niestety prawie napełniony balon ze względu na wiatr zaczęto opróżniać - start przerwano.

Trące na wietrze o siebie powłoki gumowanego jedwabiu, z którego składało się powłoka balonu wywołały wyładowanie elektryczne i doszło do zapłonu reszty wodoru. W eksplozji ucierpiała powłoka balonu, gondola nie odniosła uszkodzeń. Pierwsza próba lotu Gwiazdy Polski w 1938 roku zakończyła się niepowodzeniem.

Balon został naprawiony zimą 1938/39. Drugą próbę planowano na wrzesień 1939 rok. W USA zakupiono niepalny hel, który statkiem przetransportowano do Polski. Niestety wybuch wojny pokrzyżował te plany. Gwiazda Polski nigdy nie wzniosła się w stratosferę.

Porównanie Gwiazdy Polski i Red Bull Stratos

Balon Gwiazda Polski (1938-39) Red Bull Stratos (2012)
Planowana maksymalna wysokość 30 km 36,5 km
Objętość 124 800 m3 850 000 m3
Załoga 2 osoby 1 osoba
Powrót załogi na ziemię w gondoli balonu skok spadochronowy
Gaz nośny pierwotnie wodór, docelowo hel  hel
Powłoka balonu gumowany jedwab folia polietylenowa

Aeronautyka.pl na serwisach społecznościowych: